Nederlanders kunnen elkaar minder snel de Mexicaanse griep aanpraten dan bij andere ziektes. Het koortsaspect is namelijk goed te controleren, zegt hoogleraar Sociale psychologie Joop van der Pligt. ‘Als mensen vrezen dat ze besmet zijn met de Mexicaanse griep is de eerste vraag die de arts stelt of hun koorts hoger dan 38,5 graden is. Zo niet, dan is het niet meer dan een zomergriep'. Als sprake zou zijn van vagere symptomen is het ‘makkelijker' je te vergissen en te denken dat je de griep hebt.

Van der Pligt, gespecialiseerd in de perceptie van gezondheidsrisico's, legt uit dat naarmate een gevaar makkelijker is voor te stellen, des te meer mensen de neiging hebben om dit risico te overschatten. ‘Sensationele dingen zijn beter voor te stellen. De opkomst van het hiv-virus in de jaren tachtig was ernstig maar de kans op besmetting werd soms enorm overschat. Hoe onduidelijker de klachten horend bij het ziektebeeld, des te groter de kans dat mensen zich inbeelden dat ze kampen met die klachten of ziekte. De hoogleraar deed tijdens de eerste besmettingen onderzoek onder Nederlanders naar de perceptie van de risico's van de griep. Zo werd respondenten onder meer gevraagd hoe zij de kans inschatten dat ze besmet zouden raken. ‘We keken naar de vraag hoe leken omgaan met door de overheid en experts verstrekte informatie over gezondheidsrisico's. Sommigen voelden zich kwetsbaarder dan anderen. Maar op het moment van onderzoek waren er al geruststellende geluiden in de pers die aangaven dat de griep, in tegenstelling tot de eerdere berichten, mild was. Over het algemeen was de reactie van de respondenten dan ook kalm'.

Bij opduikende ziektes ontwaart Van der Pligt diverse reacties bij mensen. Zo is vaak ook sprake van ‘onrealistisch optimisme', het idee dat men vaak vindt dat vooral anderen een groot risico lopen om besmet te raken. Soms ontstaat volgens de hoogleraar ook een verband tussen mediaberichtgeving en de perceptie van de risico's. ‘Er is bijvoorbeeld onderzoek gedaan naar de aantallen vierkante centimeters die kranten besteedden aan bepaalde risico's en de mate van inschatting van het gevaar door hun lezers. Daar was inderdaad een significante, positieve relatie.'