Afspraken over klimaatverandering zijn makkelijker haalbaar voor bedrijfssectoren in plaats van landen. Dat zegt Louise Fresco, universiteitshoogleraar Grondslagen van duurzame ontwikkeling in internationaal perspectief. ‘Alle staalsectoren in de wereld zouden bijvoorbeeld dan tot een akkoord moeten komen. Zo voorkom je valse concurrentie op het moment dat sommige landen relatief meer CO2-uitstoot moeten terugdringen dan anderen.'

Fresco heeft gemengde gevoelens over de klimaattop in Kopenhagen. ‘Je moet de uitkomsten van de top niet overschatten. Bijzondere concrete doorbraken lijken onwaarschijnlijk. Maar de top is ook niet te onderschatten als katalysator. Het bedrijfsleven is zich nu wel bewust dat er een maatschappelijke vraag naar duurzaamheid is, er ontstaat in allerlei sectoren veel nieuwe technologie om efficiënter te produceren. De aanpak van klimaatverandering gaat niet alleen om CO2-uitstoot maar ook om rechtvaardige verdeling van groei en duurzame ontwikkeling. Het algemene bewustzijn hieromtrent is toegenomen. Er gebeurt veel en dat is niet allemaal zichtbaar in het akkoord dat er straks ligt.' Sancties opleggen aan landen wegens schending van het akkoord blijft lastig, zegt Fresco. Zo moeten nationale parlementen de afspraken eerst nog ratificeren. ‘Bovendien moet er een internationale autoriteit worden opgericht die gaat toezien op naleving door landen. De bewijsvoering is daarnaast moeilijk. De CO2-uitstoot meet je namelijk niet, maar wordt geschat. Die schatting is weer afgeleid van de economische groei van een land, die ook weer een schatting is. Bovendien is het heel moeilijk schuldigen aan te wijzen, omdat zoveel factoren een rol spelen. Ook laat de ervaring met andere organisaties, zoals de WTO, zien hoe moeilijk de bewijsvoering is.'

Nederland kent volgens Fresco nog steeds een gebrek aan coherent beleid op het gebied van investeringen in kennis van duurzaamheid. Zo ziet de hoogleraar geen ‘coherente en concrete stromen geld' naar universiteiten en instituten gaan. ‘Het Innovatieplatform heeft wel een Kennisinvesteringsagenda gepresenteerd maar het is weinig zichtbaar in de dagelijkse praktijk van het onderzoek. Er wordt veel gepraat in Den Haag over duurzaamheid maar de financiering is beperkt.' Fresco is daarnaast voorstander van meer belastingtechnische maatregelen, zoals een lager BTW-tarief voor duurzaam geproduceerde goederen. Windenergie ‘schiet niet op', omdat in het dichtbevolkte Nederland weinig animo zou zijn voor windmolens op het platteland, terwijl de aanleg en onderhoud op zee erg duur zijn. ‘Zonne-energie is nog steeds niet erg rendabel. Er zou bijvoorbeeld meer geld vrijgemaakt moeten worden voor de ontwikkeling van biologische zonnecellen. Alleen een combinatie van maatregelen helpt: in Nederland moeten we duurzaamheid vooral bevorderen met efficiënter gebruik en hergebruik van materialen, verbeteren van waterkwaliteit en het afvangen van emissies.'