De PvdA moet kunst niet willen gebruiken om mensen te ‘verheffen'. Dat veronderstelt een maakbaarheid van de samenleving waarvoor de regie bij politici te beperkt is. Dat zegt Jaap Boter, bijzonder hoogleraar op de leerstoel Boekhandel, naar aanleiding van de cultuurparagraaf van het PvdA-verkiezingsprogramma. ‘Van kunst wordt vaak gezegd dat het een functie moet hebben anders dan de kunst zelf. Maar kunst is ook gewoon leuk. Welvaart is niet alles, welzijn is net zo belangrijk.'

Deze functie van ontspanning, en ontplooiing, ziet de hoogleraar eerder als doel van kunst dan de verheffing waar de PvdA kansen voor ziet. Boter, die onderzoek heeft verricht naar de bedrijfseconomische kant van culturele organisaties zoals theaters en musea, stelt dat instellingen zich meer over hun bestaansreden kunnen buigen. De uitnodiging van de PvdA aan organisaties om ‘actief een eigen publiek zoeken' en nieuwe groepen te interesseren voor hun activiteiten onderschrijft hij dan ook. ‘Het is goed als instellingen zich afvragen waarom mensen kunst belangrijk vinden. Naast ontspanning kan ontplooiing hier ook een reden voor zijn. Kunstinstellingen kunnen zich best afvragen of ze daar een grotere rol in kunnen vervullen. Kan je niet meer mensen interesseren en je minder in je ivoren toren ophouden? De culturele sector moet steeds vaker verantwoording afleggen, denk aan de PVV die pleit voor het stopzetten van de meeste kunstsubsidies. Dat PVV-standpunt kan ik me nou niet echt in vinden, maar nadenken over je rol is niet verkeerd. Het leidt tot een bewustwording bij instellingen.'

De PvdA ziet culturele instellingen graag meer eigen inkomsten verwerven maar legt hier minder nadruk op dan de VVD. Boter vindt de positie van de PvdA realistischer. ‘Organisaties die teveel afhankelijk van de markt worden gaan veilig en middle of the road programmeren. De grotere rol voor private partijen die de VVD wenst zou dit kunnen stimuleren. Hierdoor krijgen instellingen minder profiel wat vanuit het oogpunt van strategische marketing nadelig is.' Boter ziet Nederland naar het Amerikaanse model kijken; zo pleitte ook voormalig PvdA-minister van Cultuur Ronald Plasterk voor meer cultureel ondernemerschap. Het debat bevreemdt de hoogleraar enigszins. ‘In de Verenigde Staten worden inmiddels vraagtekens gezet bij een teruggetreden overheid en een grote rol voor privaat kapitaal in de kunstsector. Hier lijkt men dat nog niet door te hebben in de discussie daarover.'