De cultuurparagraaf van de PVV getuigt van een kwalijk nationalisme waarmee de partij zich bovendien in eigen voet schiet. Dat zegt cultuurhistoricus en emeritus hoogleraar Historische Nederlandse Letterkunde Herman Pleij. ‘Ik ben ook voorstander van de canon van de Nederlandse geschiedenis maar als hulpmiddel en niet als verplichting op school zoals de PVV voorstaat. De vlag die ze verplicht willen hijsen op scholen is ook een voorbeeld van de dimensie van het heroïsche verleden waarin deze cultuurparagraaf staat. Ze willen onze geschiedenis adverteren maar dat is niet het doel van het onderwijs. Trots is een privézaak en moet je niet institutionaliseren. Dergelijke voorvaderverheerlijking is fout nationalisme.'

Pleij, die veel onderzoek deed naar volkscultuur en ontwikkelingen van de Nederlandse identiteit, stelt dat de PVV met haar paragraaf ‘Kiezen voor onze cultuur' haar eigen doelstellingen in de weg zit. ‘We hebben onze welvaart te danken aan het feit dat we een sterk immigratieland zijn. De tolerantie die Nederland kent is puur pragmatisch. Kiezen voor onze cultuur betekent juist dat je het internationalisme en openheid naar andere culturen zorgvuldig in stand houdt.' Het terugbrengen van de publieke omroep tot één zender is volgens Pleij een ander voorbeeld van de PVV die zichzelf tegenspreekt. ‘Er is geen land waar zoveel groeperingen verkondigen dat ze andere denkbeelden hebben dan andere groeperingen. Die diversificatie, die je ook terugziet in de 23 zendgemachtigde omroepen, is het keurmerk van de Nederlandse samenleving. Ga je daar het mes in zetten dan ga je juist tegen de Nederlandse cultuur in die de PVV zegt een warm hart toe te dragen.'

Pleij ziet dezelfde beweging bij het PVV-voorstel om Nederlands als taal in de grondwet vast te leggen. Daarmee bestempel je de taal tot ‘kwetsbaar' omdat die kennelijk bescherming verdient. Een plan dat volgens de hoogleraar niet in het straatje van een sterke Nederlandse cultuur past. ‘Ik ben daarnaast niet tegen Nederlands op scholen maar je moet het niet verplichten zoals de PVV wilt. We moeten erkennen dat Engels de wereldtaal is die je moet gebruiken als tweede taal, overigens niet als vervanging van het Nederlands. Zoals er vroeger ook Latijn en in de middeleeuwen Frans en even Duits in Nederland werd gesproken. Als Nederland wil meetellen in de wereld, en dat is wat de PVV wil, moet Engels een nadrukkelijkere positie krijgen als tweede taal.' Ook de voorgestelde afschaffing van kunstsubsidies is in tegenspraak met de onderliggende PVV-filosofie, zegt Pleij. ‘Kunst is een levensvoorwaarde en mentaliteitsmotor in een samenleving. Met de afschaffing van subsidies komen opera, ballet en literatuur op een lager peil in ons beperkte land en taalgebied. Omdat kunst een noodzaak is voor een maatschappij moet Nederland dat dan gaan importeren. Daarmee werk je on-Nederlandse kunst in de hand en snijdt de PVV in eigen ziel.'

De partij van Geert Wilders schrijft dat Nederland op 4 mei ‘de slachtoffers van het (nationaal) socialisme' herdenkt. Deze formulering stuit Pleij tegen de borst. ‘De haakjes om nationaal zijn vilein en vals. Ze zetten socialisme neer als terreur en dat is buitengewoon fout. De officiële spelling is "nationaal-socialisme", dus zonder haakjes. Daar mag wel aandacht voor zijn.'