Promoties, oraties en afscheidscolleges

Persvoorlichting

Amsterdamlezingen

De wetenschap in debat

Nieuws en Agenda

De Fascinatie is een serie programma's - onder de vlag van UvA-tv - waarin onderzoekers van de Universiteit van Amsterdam zichzelf presenteren. Aan de hand van een aantal stellingen vertellen zij over de fascinatie voor hun vak. De afleveringen duren ieder zo'n tien tot twaalf minuten.

De programma's worden gemaakt door het Audio Visueel Centrum (AVC) / Informatiseringscentrum van de UvA.
(Bron: UvA Persvoorlichting, persvoorlichting@uva.nl)

Afleveringen

Peter Sloot

Prof. dr. Peter Sloot, hoogleraar Computational Science, richt zich in zijn onderzoek op de vraag hoe complexe systemen werken. Hoe kun je macroscopisch gedrag afleiden uit microscopisch gedrag? Dit is een van de grootste wetenschappelijke uitdagingen van deze tijd, vertelt Sloot.

Barbara Oomen

Prof. dr. Barbara Oomen, bijzonder hoogleraar Rechtspluralisme, laat zien dat - na een periode van steeds sterkere uniformering van het recht - de laatste tijd een steeds grotere gelaagdheid in het recht is ontstaan. Dit heeft te maken met de komst van de EU en met globalisering van het recht en uitbreiding van het internationaal strafrecht. Oomen legt onder andere uit hoe globalisering van het recht een tegenreactie bewerkstelligt van steeds meer nadruk op het eigene, op de eigen constitutionele identiteit.

Willemijn van Dolen

Dr. Willemijn van Dolen, universitair hoofddocent Marketing en directeur van de Amsterdam MBA, stelt dat marketing blijvend is veranderd door internet. De mindset van marketeers dient te veranderen en marketeers moeten internet niet langer als een aparte wereld zien. Van Dolen laat ook zien dat de kracht van groepsactiviteit op internet onomkeerbaar is en dat er een machtsverschuiving te zien is van bedrijven naar consumenten.

Martin Offringa

Klinisch epidemioloog prof. dr. Martin Offringa breekt een lans voor deugdelijk geneesmiddelenonderzoek voor kinderen. Om kwaadaardige ziekten bij kinderen te kunnen behandelen zijn geneesmiddelen nodig die op de ziekte maar ook op de kindermaat zijn toegesneden. Meer dan de helft van de geneesmiddelen die aan kinderen worden voorgeschreven zijn echter nooit goed onderzocht op hun effectiviteit en veiligheid.

Susan Bögels

Prof. dr. Susan Bögels, hoogleraar Orthopedagogiek, doet onderzoek naar de rol van de vader in de ontwikkeling van angsten bij kinderen. Ze richt zich in haar onderzoek ook op aandacht. Angst ontstaat door eenzijdige aandacht voor gevaarlijke dingen. Maar aandacht is trainbaar, veranderbaar, stelt Bögels. Verder betoogt ze dat beelden een veel belangrijkere rol kunnen spelen in de behandeling van angsten bij kinderen.

Jean Tillie

Politicoloog prof.dr. Jean Tillie betoogt dat je meningen niet kunt negeren in een democratie, omdat je daarmee de essentie aantast van de democratie. Tillie laat zien ook zien dat de grondregels van de democratie geschonden zijn in het debat rond de multiculturele samenleving. Tot slot stelt hij dat we in Nederland te maken hebben met een angstige politieke elite. Dit leidt tot beleid gebaseerd op incidenten.

Erik Plug

Gezinseconoom prof. dr. Erik Plug doet onderzoek naar keuzegedrag en de invloed van het gezin hierop. Hij richt zich onder andere op de vraag of het opleidingssucces van ouders bepalend is voor het opleidingssucces van hun kinderen. Uit zijn onderzoek onder adoptiekinderen blijkt dat hoogopgeleide vaders hoogopgeleide adoptiekinderen genereren, en dat de rol van de moeder hierbij verwaarloosbaar is.

Steph Menken

Evolutiebioloog prof. dr. Steph Menken laat zien dat het bij het biologische fitness vooral gaat om de bijdrage aan de volgende generatie. Daarnaast gaat hij in op het proces van seksuele selectie. Hierin kunnen uiterlijke kenmerken - bijvoorbeeld een lange staart bij een vis - een ‘advertentie van goede genen’ zijn. Tot slot staat Menken stil bij de rol die bacteriën spelen in de evolutie. Bacteriën blijken van groot belang voor het overleven van plant, dier en mens.

Damiaan Denys

De hersenen zijn de toegang tot de wereld, stelt hoogleraar Psychiatrie prof. dr. Damiaan Denys. De wereld is het product van onze verbeelding en de werkelijkheid. Er is maar één vak waarin die twee onder spanning komen te staan: de psychiatrie. De psychiatrie kijkt naar hoe mensen ontsporen in zowel de verbeelding (bijvoorbeeld bij waanvoorstellingen en hallucinaties) als in de werkelijkheid (o.a. bij een chronische depressie).

Barbara Mulder

Cardiologie prof. dr. Barbara Mulder is gespecialiseerd in aangeboren hartziekten. Ze vertelt onder andere over de nieuw onstane patiëntengroep van volwassenen met een geopereerde hartafwijking die in de toekomst de cardiologie zal overspoelen. Daarnaast breekt ze een lans voor verrekening van de pensioenpremies van patiënten met een aangeboren hartafwijking met de verhoogde zorgpremies.

Patricia Pisters

Filmwetenschapper prof. dr. Patricia Pisters gaat onder andere in op de wisselwerking tussen het beeld en de hersenen. Bevindt het scherm zich in de werkelijkheid of zit het in ons hoofd? In haar verhaal maakt Pisters gebruik van voorbeelden uit Hitchcock-films. Ze betoogt ook dat kunst, wetenschap en filosofie tezamen een beter beeld geven van de complexiteit van de werkelijkheid.

Evert Verhulp

Evert Verhulp, hoogleraar Arbeidsrecht, vertelt dat de betekenis van de begrippen arbeidsrecht en werknemer in de loop der jaren veranderd zijn, maar dat het juridische concept van de arbeidsovereenkomst in Nederland nog hetzelfde is als bij haar introductie zo’n 150 jaar geleden. Daarnaast beargumenteert hij dat collectivering goed is voor het arbeidsrecht en gaat hij in op het spanningsveld tussen arbeid en vrijheid.

Ad de Jongh

Ad de Jongh, bijzonder hoogleraar Angst- en gedragsstoornissen in de tandheelkundige praktijk, houdt zich bezig met de cognitieve aspecten van angst voor de tandarts. Het kwijt zijn van controle is het belangrijkste mechanisme te zijn om angstig te worden, stelt de Jongh.

Henkjan Honing

In het onderzoek van muziekcognitiewetenschapper dr. Henkjan Honing staat het luisteren naar muziek centraal. Muziek is geen geluid, muziek is luisteren naar geluid. Honing vertelt onder andere dat een ritme spannend wordt, omdat de luisteraar verwachtingen projecteert op muziek. Ook schetst hij hoe muziek speelt met alle cognitieve en fysiologische functies van de luisteraar.

Mark van Berge Henegouwen

Chirurg Mark van Berge Henegouwen heeft zich gespecialiseerd in de laparoscopie (kijkoperatie) op maag-, darm- en levergebied. De galblaasoperatie is de bekendste laparoscopische ingreep; de laatste jaren is de colonchirurgie sterk in opkomst. Van Berge Henegouwen toont de mogelijkheden en voordelen van de laparoscopie en benadrukt het belang van nieuwe beeldtechnieken.

Bart van Heerikhuizen

Socioloog dr. Bart van Heerikhuizen vertelt over de continuïteit van structuren: hoewel generaties worden vervangen, is er continuïteit in politieke, economische en culturele structuren. Verder stelt hij dat een goede socioloog zowel afstandelijk als betrokken moet zijn en dat de beste socioloog diegene is die het beste ‘toggelt’.

Ralph Wijers

Sterrenkundige prof. dr. Ralph Wijers legt uit dat je met een telescoop letterlijk de geschiedenis van het heelal kunt zien. Hij gaat ook in op de opvoedende aspecten van wetenschap, de drijfveren achter sterrenkundig onderzoek en het bestaan van buitenaards leven.

Jan Werner

Drs. Jan Werner, conservator Kaarten en atlassen, stelt zijn fascinatie voor kaarten centraal. Hij laat zien hoe de stadsplattegrond een uitvergroting is van de echte wereld en waarom Google Earth de ultieme democratisering is van de cartografie. Aan de hand van de Dam als voorbeeld betoogt hij dat de cartografie in Amsterdam ‘op straat ligt’.

Maarten Bavinck

Sociaal-geograaf dr. Maarten Bavinck houdt zich in zijn onderzoek bezig met kustontwikkeling en zeevisserij. Kustzones worden bedreigd – onder nadere door klimaatverandering en vervuiling – en de visserij verkeert in een grote crisis. Bavinck stelt dat prioritering van kleinschalige visserij een nobel en haalbaar doel is en dat kustverdediging te maken heeft met weerbare instituties.

De Fascinatie op Wetenschap24.nl

De Fascinatie op website W24

De Fascinatie wordt ook ontsloten via de website Wetenschap24.